Filterbubbels in the global village

Welkom in de ‘global village’. De wereld is dankzij internet één groot communicatie-platform geworden. Social media verbinden iedereen met iedereen. Maar dat betekent nog niet dat iedereen ook praat met iedereen. Hoe ziet die global village er eigenlijk uit van dichtbij? En wat betekent dat voor communicatie-professionals? Een verkenning van de wereld van bubbels en echo-kamers door Thomas Boeschoten en Frits Hendrikx op een warme lenteavond op 28 mei in De Nieuwe Poort in Rotterdam.

Wie praat met wie en waarover?

Thomas Boeschoten, oprichter van Utrecht Data School en werkzaam bij AD, trapt af. Met Utrecht Data school onderzoekt hij wie met wie praat op social media en waarover. Welke gesprekken spelen zich bijvoorbeeld af op Twitter in de stad Utrecht? Het levert mysterieus ogende plaatjes op die doen denken aan De Melkweg of andere sterrenstelsels.

De stad Utrecht gevisualiseerd als verzameling online deel-publieken zoals lokale politiek, politie, Vinex-wijk bewoners, horeca, muziekfestivals, cultuur en regionale journalistiek. Binnen sommige van deze bubbels voeren politieke thema’s, vooral lokale en provinciale politiek, de boventoon, bij andere gaat het over het nieuws of vrije tijd. Lokale bloggers blijken soms invloedrijker dan je zou vermoeden. Hoewel ze soms minder volgers hebben dan ‘offline celebrities’ worden ze net zo vaak geretweet.

 

In een visualisatie van de 50.000 meest actieve twitteraars in Nederland worden ‘bubbels’ zichtbaar die namen dragen ‘boze burgers’, jongeren/you tube en ‘fatsoensmensen’. Opvallend is de centrale positie van NS, een thema waar vrijwel iedereen wel wat mee heeft. Traditionele media blijken redelijk breed binnen allerlei groepen te worden gedeeld, behalve door ‘you tubers’. En, niet verrassend, alternatieve media die zich bezig houden met onderwerpen als anti-vaccinatie, vermeende anti-Russische propaganda, UFO’s en complot-theorieën zijn vooral in trek bij de ‘boze burgers’.

Thomas plaatst bij zijn verhaal wel een nuance: de wereld is veel groter dan twitter. Op twitter is vooral de mondige ‘elite’ actief, een mondige minderheid die niet representatief is voor de meerderheid.

Meer weten? Bekijk hier de presentatie van Thomas Boeschoten.

Organisaties in de global village: van bolwerk naar netwerk

Volgens Frits Hendrikx, partner bij De Reputatiegroep, vormen organisaties van oudsher een bolwerk: de organisatie in het midden met de relevante doelgroepen er om heen, als in een zonnestelsel. In de ‘global village’ moet je als organisatie juist deel uitmaken van een netwerk: je bent een van de onderdelen van het netwerk, niet het centrum.

Nu organisaties niet meer het middelpunt van het universum vormen, zijn ze ook kwetsbaarder geworden. Hun producten en de impact van hun activiteiten op maatschappij en milieu liggen onder een vergrootglas.

Een reputatie is een optelsom van minnen en plussen, het zit in de hoofden van mensen. Vijf elementen beïnvloeden de reputatie van je organisatie. Wil je werken aan je reputatie, richt je dan op stakeholder management, het systematisch werken aan wederzijds waardevolle relaties met relevante groepen belanghebbenden zoals medewerkers, investeerders, omwonenden en consumenten.

Mensen zitten wel in bubbels met elkaar, maar die bubbels zijn niet ondoordringbaar. Met stakeholder-management kun je toch een zekere invloed uitoefenen. Dan moet je wel oog hebben voor de ontwikkeling die gaande is en daarin meegaan.

Het sleutelwoord voor organisaties is verbinding maken, empathie tonen, je inleven in de ander, die andere belangen heeft. Als voorbeeld noemt Frits de lessen uit de stijl van communiceren van oud-burgemeester van Amsterdam, Eberhard van der Laan: er zijn, er echt zijn, er altijd zijn, open zijn, er voor een ander zijn.

Frits besluit zijn betoog met een overzicht van de rollen van de communicatieadviseur bij reputatie-management: 1. de antenne-rol, 2. de intelligence-rol, 3. de strategische rol, 4. de besluitvormende rol, 5. de adviserende rol, 6. de specialistische rol 7. de regierol (in het midden)